پروفېسسور، دوكتور ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي ۋە ئۇنىڭ ئاساسلىق ئىلمىي-ئىجادىي ئەمگەكلىرى

ئابدۇرەئوپ پولات ( ئەدەبىي لەقەبىي تەكلىماكانىي)، 1950-يىل11-ئاينىڭ1-كۈنى، قەشقەر شەھرى يۇمۇلاقشەكۆلبېشى مەھەللىسىدە ئوقۇتقۇچى ئائىلىسىدە دۇنياغا كەلگەن.1966-يىل قەشقەر ئۇيغۇر تولۇق ئوتتۇرا مەكتىپىنى پۈتتۈرگەن. 1972- يىل بېيجىڭ مەركىزىي مىللەتلەر ئۇنىۋېرستېتى ئاز سانلىق مىللەتلەر تىل – ئەدەبىياتى فاكۇلتېتىگە ئوقۇشقا كىرگەن. 1975-يىل ئەلا نەتىجە بىلەن … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | 6 ئىنكاس

«سۆي كىتاب» شوئارىنى ئىلمىي ياڭرىتىپ، جەمئىيىتىمىز ئۈچۈن ئاكتىپ تۆھپە قوشايلى

«سۆي كىتاب» شوئارىنى ئىلمىي ياڭرىتىپ، جەمئىيىتىمىز ئۈچۈن ئاكتىپ تۆھپە قوشايلى   (قەشقەر «سۆي كىتاب» سۆھبىتى ئىلمىي جەمئىيىتىنىڭ 14-قېتىملىق پائالىيىتىدە سۆزلەنگەن نۇتۇق)   ئابدۇرەئوپ پولات تەكلىماكانىي   ئەسسەلامۇ ئەلەيكۇم، ئەزىر قېرىنداشلار!     پېقىر ئابدۇرەئوپ پولات تەكلىماكانىي مۇشۇ كاشغەر شەھرىمىزنىڭ يۇمۇلاقشەكۆلبېشى مەھەللىسىدە … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | ئىنكاس يازاي

قىرىق يىلدا نەشردىن چىققان لۇغەت، يۈز يىلغا تېتىيدىغان ئىلمىي قۇدرەت

قىرىق يىلدا نەشردىن چىققان لۇغەت، يۈز يىلغا تېتىيدىغان ئىلمىي قۇدرەت («چاغاتاي ئۇيغۇر تىلىنىڭ ئىزاھلىق لۇغىتى» ھەققىدە ئەسلىمىلىك ئوبزۇر)   ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي   مەرھۇم ئۇستاز خەمىت تۆمۈر بىلەن پېقىر ئابدۇرەئوپ پولات 1976-يىل 9-ئايدا تۈزۈشكە باشلاپ، 1992-يىل 2-ئايدا، ئورېگىنالىنى پۈتتۈرۈپ نەشرىياتقا تاپشۇرغان … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | ئىنكاس يازاي

مۆئجىزىي ئۇ تۆھپىكار ئالىم

مۆئجىزىي ئۇ تۆھپىكار ئالىم ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي   مومىمىز ئاماننىساخان مەھمۇد نەفىسىي، ئۇيغۇر يۈزىنى يورۇتقان بۈيۈك ئالىمە. ئون ئالتىنچى ئەسىردە ياشاپ ئىجاد قىلغان، ئەبەدۇلئەبەت يىقىلماس شانلىق ئابىدە.   نەۋائىي بوۋىمىز خەمسەنى يازغان بولسا، نەفىسىي مومىمىز  ئاڭا ئاھاڭ ئىشلىگەن. بىرسى غەزەل يازغۇچى، … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | ئىنكاس يازاي

ۋاسكېتبولچىلار ناخشىسى

ۋاسكېتبولچىلار ناخشىسى (مەسنەۋى) (بېيجىڭدىكى ئۇيغۇر ستۇدېنتلار 6-نۆۋەتلىك ئادىلجان «غالىب لوڭقا» ۋاسكېتبول مۇسابىقىسىنى قۇتلۇقلاپ)   ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي   چېنىقايلى مەيداندا، كەلگىن دوستۇم چاپسان بول، سال چاپاننى، يەڭنى تۈر، بىز ئوينايلى ۋاسكېتبول.   ۋاسكېتبول دېگەن ئوبدان، چوڭ توپلارنىڭ بىر تۈرى. ئۇنى ئويناشنى … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | ئىنكاس يازاي

مۇسابايېۋلاردىن نورۇزلارغىچە

مۇسابايېۋلاردىن نورۇزلارغىچە (ئەدەبىي خاتىرە) ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي       شۇنداق، ئانا يۇرت دېگەننى يازساڭ-يازساڭ تۈگىمەيدۇ؛ چۈنكى، ئۇ سېنى تۇغقان، پەپىلەپ ئۆستۈرگەن ۋە چوڭ قىلغان زاكا دىيار؛ قايسىبىرسىنى تەرىپلەپ بولالايسەنكى ئىنسانلىرىنىڭ؛ چۈنكى، ئۇ يەردىكىلەرنىڭ ھەممىسى ساڭا ئۆز، جىمىسى ساڭا دوست-يار؛ قايسى بىر … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | ئىنكاس يازاي

تولۇق ئوتتۇرا مەكتەپتە ئالتە يىل ئوقۇغانلار

تولۇق ئوتتۇرا مەكتەپتە ئالتە يىل ئوقۇغانلار (ئەسلىمىلىك ئەدەبىيى خاتىرە) ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي دۇنيانىڭ قانداق يېرىدە، قاچان بولغان قېنى، تولۇق ئوتتۇرا مەكتەپ دېگەندە، ئالتە يىلمۇ ئوقۇمدۇ كىشى؟ مانا بىزئوقۇغان. بىز تولۇق ئوتتۇرا مەكتەپنى 1963-يىل 9-ئايدىن 1969-يىل 10-ئايغىچە بولغان ئارىلىقتا، بىر ئېيى ئارتۇق … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | ئىنكاس يازاي

مەن «مالىم» ئەمەس، «مۇئەللىم»دۇرمەن!

مەن «مالىم» ئەمەس، «مۇئەللىم»دۇرمەن! – ئۇيغۇرچە مەدەنىي تەلەپپۇز نورمىسىنى بېكىتىشنىڭ زۆرۈرىيىتى ھەققىدە- ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي     -مەن «مالىم» (مال-چارۋام، ئېشىكىم) ئەمەس، «مۇئەللىم» (ئىلىم ئۆگەتكۈچى) دۇرمەن! بۇ — قىرىق يىل ئالىي مائارىپ بىلەن شۇغۇللانغان ئوقۇتقۇچى بولۇش سالاھىيىتىم بىلەن، كۆز ئالدىمدىكى ئوقۇغۇچىلىرىمغا … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | ئىنكاس يازاي

خەير-خوش، ئوبدانلا ئەھمىيەتلىك ئۆتكەن 2015-يىلىم

  خەير-خوش، ئوبدانلا ئەھمىيەتلىك ئۆتكەن 2015-يىلىم (ئەدەبىي خاتىرە) ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي        بۇ يىل، يەنى 2015-يىل 3-ئاينىڭ 5-كۈنى، رەسمىيەت ئۆتەپ پېنسىيەگە چىقتىم. مىلادىيە 1975-يىلى7-ئايدىن باشلانغان ئالىي مەكتەپ ئوقۇتقۇچىسىلىق ھاياتىمغا چېكىت قويۇلدى. ھەممە پىنسيونېر بولغانلارغا ئوخشاشلا ھەم خوشال ھەم روھسال بىر … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | ئىنكاس يازاي

تارىخشۇناس توختى مۇزارت (2015-1959) ئەپەندىنى خاتىرىلەيمىز

 تارىخشۇناس توختى مۇزارت (2015-1959) ئەپەندىنى خاتىرىلەيمىز  ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي      توختى مۇزارت 1959-يىل 10-ئايدا، ئاقسۇ ۋىلايىتىنىڭ باي ناھىيەسىدىكى مۇزارت ئۆستىڭى بويىدا گۈزەل بىر يېزىدا تۇغۇلغان. ئۇ باشلانغۇچ- ئوتتۇرا مەكتەبلەرنى ئەلا نەتىجە بىلەن پۈتتۈرگەنىدن كېيىن، 1978-يىل 9-ئايدا، پايتەخت بېيجىڭدىكى مەكىزىي مىللەتلەر ئۇنىۋېرىسىتېتىنىڭ … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | ئىنكاس يازاي

ئۇستاز قەسىدىسى

ئۇستاز قەسىدىسى   ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي   (بۇ قەسىدە مەرھۇم ئۇستاز خەمىت تۆمۈر ۋە رەپىقىسى نۇرنىسا خانىملار پىنسيونېر بولغاندا، ئۇلارنى ئانا يۇرتقا ئۇزىتىش پائالىيىتىدە ئوقۇلغان)   ياش ئىدۇق، گۆدەك ئىدۇق بېيجىڭغا كەلگەن چاغدا بىز، بۇرنىمىزدىن تېمىپلا تۇراتتى ئانا سۈتىمىز. ياش ئىدۇق، … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | ئىنكاس يازاي

مۇئەللىمنىڭ ئاقارغان چېچى

  مۇئەللىمنىڭ ئاقارغان چېچى ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي   بىزگە دەرس بەرگەن ئاشۇ قوۋناق يىللاردا، ئەجەپ ياش ھەم سۇباتلىق ئىدى مۇئەللىم. ئىلھاملىق نۇتقى، بايان ۋە يەكۈنلىرى، خەت يېزىشى-ھەممىسى ئىدى نەق ئىلىم.   ئاق كىرىپتۇ بۈگۈن چېكىسىگە قاراڭ. قەددى مۈكچىيىپتۇ بىر ئاز چاچلار … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | ئىنكاس يازاي

راھەت بېغىم «ھورۇنلار باغچىسى»

راھەت بېغىم «ھورۇنلار باغچىسى» ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي     1. خۇددىي «يەنئەن باغچىسى»نى «ياشلار باغچىسى» دەپ ئاتىغاندەك، كونسۇل كوچىسىنىڭ قىيپاش ئۇدۇلىدىكى «ئىتتىپاق گۈلزارى»نى ئۈرۈمچىلىك قېرىنداشلىرىم ئېغىز تىلىدا «ھورۇنلار باغچىسى» دەپ ئاتايدىكەن. بۇ نامنى تۇنجى ئاڭلىغىنىمغا، يەتتە-سەككىز يىل بولۇپ قاپتۇ مانا. شۇ چاغدا: … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | ئىنكاس يازاي

مېنىڭ ساۋاقدىشىم خالىدە ئىسرائىل

مېنىڭ ساۋاقدىشىم خالىدە ئىسرائىل  (بېيجىڭدا ئۆتكۈزۈلگەن «خالىدە ئىسرائىل ئەدەبىي ئىجادىيىتى مۇھاكىمە يىغىنى»دا سۆزلەنگەن نۇتۇق ) ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي      سالام، مۆھتەرەمە خالىدە ئىسرائىل خانىم: ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم، شۇبۇ بېيىجڭ مەركىزىي مىللەتلەر ئۇنىۋېرسىتېتىدە ئۆتكۈزۈلىۋاتقان «خالىدە ئىسرائىل ئەدەبىي ئىجادىيەت ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنى»غا ئىشتىراك … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | ئىنكاس يازاي

بىخلانىي قاتارلىق شاگىرتلار بىلەن سۆھبەت

  بىخلانىي قاتارلىق شاگىرتلار بىلەن سۆھبەت ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي ئابدۇللاھ تۇرسۇن بىخلانىي:    جانابىڭىز بىر ئۆمۈر چاغاتاي ئۇيغۇرتىل-يېزىقى ۋە چاغاتاي ئۇيغۇر ئەدەبىياتى، شۇنداقلا ۋەسىقە تەتقىقاتى بىلەن شۇغۇللاندىڭىز، تەسىراتىمىزچە، سىز ئۆز ئەمەلىيىتىڭىز ئارقىلىق، ئۇيغۇر تىل-ئەدەبىياتى كەسپى ئۆگەنگەننىڭ مېغىزىنى راسا چاقتىڭىز. ئۇنداقتا، سىزنىڭىچە … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | ئىنكاس يازاي

ئاماننىساخان تەتقىقاتى يولىدا

  ئاماننىساخان تەتقىقاتى يولىدا (ئەدەبىي خاتىرە)   ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي   مۇقەددىمە      «دۇنيا مەھمۇد كاشغەرىي يىلى» بولغان 2008-يىلنىڭ 25-ئىيۇل كۈنى، بېيجىڭدىن قىرىق نەپەر ئوقۇغۇچىنى باشلاپ ئوپالغا بېرىپ،  بۈيۈك تىلشۇناس ئالىم بوۋىمىز مەھمۇد كاشغەرىينىڭ قەبرىگاھىنى زىيارەت قىلغاندا، نېقەدەر ھاياجانلانغانلىقىمىز، نېقەدەر … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | ئىنكاس يازاي

ئۇيغۇر بەگ كەنتىدە نەۋروز نەۋاسى

ئۇيغۇر بەگ كەنتىدە نەۋروز نەۋاسى   ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي   ئاستانە بېيجىڭدا بىر پەيز ماكان بار، ئىسمىدۇر ئۇنىڭكى «ئۇيغۇر بەگ كەنتى». «ۋېي گوڭ سۈن»(1) دېيىلىر خەنزۇ تىلىدا، ئەسىرلەر يادنامى- ئەجداد سوۋغىتى.   بىر ئۇيغۇر بېگىگە سۇيۇرغال بولغاچ، ئەل ئۇيغۇر نامىدا ئاتالغان … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | ئىنكاس يازاي

ئۇيغۇر تەرجىمىچىلىكىدە نەزەرىيە تەتقىقاتىنى كۈچەيتىشنىڭ زۆرۈرلۈكى توغرىسىدا

  ئۇيغۇر تەرجىمىچىلىكىدە نەزەرىيە تەتقىقاتىنى كۈچەيتىشنىڭ زۆرۈرلۈكى توغرىسىدا  ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي ئۇيغۇر تەرجىمىچىلىكى ئۇيغۇر تىلى، يېزىقى ۋە ئەدەبىياتىغا ئوخشاشلا ئۇزاق تارىخقا ئىگە. زامان تەرەققىي قىلىپ ئۇچۇر دەۋرىگە قەدەم قويغان بۈگۈنكى كۈندە، ئۇ ئۆزىنىڭ خاس رولى ۋە مۇھىم ئەمەلىي ئەھمىيىتى ئارقىلىق، ماددىي … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | ئىنكاس يازاي

نەۋروز تىلىكى…

نەۋروز تىلىكى… ( نەسىر ) ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي   نەۋروز –كۆكلەم بىلەن باشلىنىدىغان يېڭى يىلنىڭ بىرىنچى كۈنى؛ ئۇ قەدىمىي ئەجدادلىرىمىزنىڭ قۇياش بىلەن يەر شارى ئارىسىدىكى ماس قەدەملىك ھەرىكەت توغرىسىدا ھاسىل قىلغان پەن بىلىملىرى ئاساسىدا بەرپا قىلغان مەۋسۇم پاسىلى؛ يېپيېڭى بىر باھار … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | ئىنكاس يازاي

نەۋروز – ئۇيغۇرلارنىڭ ئەنئەنىۋى مىللىي بايرىمى

  نەۋروز – ئۇيغۇرلارنىڭ ئەنئەنىۋى مىللىي بايرىمى   ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي   «نەۋروز» كەلىمىسى سۆزلۈك جەھەتتىن ئېلىپ ئېيتقاندا، چاغاتاي ئۇيغۇرچىسىغا ئائىت ئاتالغۇ بولۇپ، ئۇ «يېڭى، باش، دەسلەپكى» مەنىسىدىكى «نەۋ» بىلەن «كۈن، بىر كۈن» ئۇقۇمىدىكى «روز»دىن تۈزۈلگەن بىرىكمە سۆز ھېسابلىنىدۇ. شۇنداقتا، «نەۋروز» … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | ئىنكاس يازاي

يوپۇ:غا* تىيگىندە ئۆتكەن ئۈچ يىلىم

يوپۇ:غا* تىيگىندە ئۆتكەن ئۈچ يىلىم (ئەسلىمىلىك ئەدەبىي خاتىرە) ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي 1. 1956-يىلنىڭ ئاۋغوست ئېيىدا، قەشقەر شەھىرى شامالباغ باشلانغۇچ مەكتىپىنىڭ خانىم-مۇئەللىملىرى مەھەللىمىزگە كېلىپ، شۇ يىللىق يېڭى ئوقۇشقا كىرىدىغان بالىلارنى تىزىملىغاندا، مەنمۇ شەرەپ بىلەن تىزىمغا ئالدۇردۇم. بىراق، «ئەمدى، 9-ئاينىڭ 1-كۈنىدىن باشلاپ، شامالباغ … داۋامىنى ئوقۇي

تېخىمۇ كۆپ ئالبوملار | ئىنكاس يازاي